4 Yaş Çocuğunun Duygusal - Sosyal Gelişimi

Artık daha büyüdüğü için hayatlarında her şeyin yoluna gireceğini düşünen 4 yaş çocuğunun ailesi için işler bu dönemde zorlaşmaya başlar. 4 yaş ebeveynleri için adeta sabrın bittiği ana ifadesi kullanılabilir. Çünkü 4 yaş karşı gelme yaşıdır. 4 yaş çocuğu ebeveyne karşı sık sık kaba ve serttir. Bir anlamda yetişkin otoritesine meydan okumakta ve bağımsızlık sınırlarını zorlamaktadır. Tahrik edildiğinde vurur, tekme atar. Genellikle duygularını uç noktada yaşar, abartılı bir şekilde güler hıçkırarak ağlar. Değişken bir görünüm sergiler.

 

4 yaş çocuğu aynı zamanda bitmek, tükenmek bilmeyen bir enerjiye sahiptir. Aşırı derecede hareketli olan 4 yaşa çocuğu ne 3 yaşında iken bu kadar hareketliydi ne de 5 yaşta bu kadar hareketli olacak. Bir insanın ömrü boyunca çıkabileceği maksimum enerji seviyesine çıktığı yaş 4 yaştır.

4 yaşta sorgu çağı en yüksek seviyeye ulaşır. 4 yaş çocuğu isteklerinin anında yerine getirilmesini anlayışla karşılamaya başlamıştır. O artık kendi dışındaki dünyanın kuralları olduğunu ve başkalarının hak ve istekleri olduğunu görür ve beklemeyi öğrenir, isteklerinin bağılarına er ya da geç ulaşacağına inanmaktadır. Bir şeyin aynı anda tüm yanlarını denemeye ve test etmeye çalışır. Uyumuz davranışlar ortaya çıkarabilir. Yasaklanan bir şeye hem dokunup hem ben dokunmuyorum ki diyebilir.

Zaman zaman akranlarına karşı saldırgan olabilir. Oyun arkadaşı ile kavga edebilir. Toplumlaşması açısından büyük önem taşıyan ve akran ilişkilerine ihtiyaç duyulan bu evre ‘çete çağı’ adını alır.

Kaba ve ilkel sözcüklere karşı büyük bir ilgisi vardır. Bunları kullanmakta ve kullandığında yetişkinin yüz ifadesini görmekten zevk alır.  Sözel dünyasında kasılma, abartma, böbürlenme gibi aşırılıklar görülür. Mizaha oldukça yatkındır. Konuşmalarında mizah ifadeleri kullanılır. Şakalardan fıkralardan hoşlanır.

Hata yaptığında cezadan kaçmak için yalana başvurabilir.

Mülkiyet kavramı henüz gelişmemiş olan 4 yaş çocuğu elinde olanı kendi mülkiyetinde olduğuna inanır. Okuldan, başka yerden eşya alıp getirmeler bu yaşta çok sık görülür.

4 yaşta ki çocuklar hala hayalle gerçeği birbirine karıştırabilmektedir. Yaptıkları konusunda çoğu zaman hayal ürünü hikâyeler anlatmaktan hoşlanırlar. Fantezilerden hoşlanır ve senaryolar yazarlar.

Bu dönemde artık doğru ve yanlış kavramları verilmeye başlamalıdır. Gerektiğinde etkinliğe ara vermek gibi mola teknikleri kullanılmalıdır. Yalnız bu uygulamasını seyrek yapar. Ancak neden yapıldığı kendisine mutlaka anlatılmalıdır.

Oldukça sosyal olan 4 yaş çocuğu kendisi ile oynayacak bir iki arkadaşını seçmeye başlar. Paylaşma ve oyun sırasında sıra bekleme anlayışı gelişmiştir. 4 yaş çocuğu dramatik oyunları ve kılıktan kılığa girmeyi sever. Artık cinsiyet rolleri ve oyuncaklarına ilgi çok artmıştır. Sıkıntı içindeki oyu arkadaşının duygularını paylaşmaya ve anlamaya çabalar. Arkadaşından oyuncağı almak için izin isteyebilir.

Tanıdığı kişileri selamlayabilir. Teşekkür ederim ve lütfen ifadelerini kendiliğinden kullanabilir. Basit sorumluluklarını yerine getirebilir.

Bu dönemde çatışma yaşanabilir. Karşı cinsten anne, babaya karşı cinsel içerikli ilgi gelişir. Bu ilgi karşında reddedilirse kendini suçlu hissedebilir. Cinsel bölgelerin uyarılmasından aşırı heyecan duyma ve cinselliğe karşı ilgi oluşmaya başlamıştır.

Bu dönemde hayali korkular artmaktadır. Ayrıca çizgi film karakterlerine, kahramanlarına ve başarı öykülerine ilgisi artmıştır.

YA-PA ÇOCUK KULÜBÜ OLARAK 4 YAŞ ÇOCUĞUNUN ZORLU SERÜVNİNDE YANINIZDAYIZ.

                                                                                                                                                       

4 YAŞ ÇOCUĞUNUN KAS GELİŞİMİ ÖZELLİKLERİ

  • Tırmanma, sıçrama, atlama, takla atma hareketlerinden hoşlanır.
  • Koşma-ani durma-koşma, ani dönüşleri büyük bir beceriyle başarır.
  • Parmak uçlarında oldukça dengelidir.
  • Keskin ani dönüşleri gerçekleştirebilir.
  • Büyük nesneleri itip çekerek koşabilir.
  • Merdiveni tek başına yardımsız ve ayak değiştirerek tırmanır.
  • Üç tekerlekli bisiklette ustalaşmıştır. U dönüşü yapabilir.
  • Top oyunlarında beceriklidir.(sopayla vurma, topu atma, zıplatma, tekmeyle vurma)
  • Küçük tahta boncukları ipe dizer.
  • 8-10 küple kule yapar.
  • Küplerle köprü yapılabilir.
  • Model olduğunda I, V,Vvv, serisini çizebilir.
  • Daire, kare üçgen çizebilir.

4 YAŞ ÇOCUĞUNUN ÖZ BAKIM BECERİLERİ

  • Yemeğini kendi başına yiyebilir.
  • Kaşığı çatalı ustalıkla kullanabilir.(çocuğa fırsat verilmelidir)
  • Pantolon ve kazağını yardımsız giyebilir.
  • Düğme, çıtçıt açıp kapatabilir.
  • Dişlerini fırçalar, giysilerini çıkarabilir ve giyebilir, bağcıklara ve arka düğmelerin düğmelenmesinde yardıma ihtiyaç duyabilir.
  • Hatırlatıldığında burnunu silebilir.
  • Tehlikelerden sakınabilir.(cam kırığına bastığına ayağını kanayabileceğini düşünebilir ve ona göre davranabilir)
  • Gündüz tuvalete kendisi gidebilir hala gece uyandırılmaları gerekebilir.

 

 

4 YAŞ ÇOCUĞUNU DİL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

  • Dilbilgisine uygun sorular sorar.
  • Basit öyküler anlatabilir.
  • Hemen hemen bir yetişkin gibi konuşabilir. Söyledikleri anlaşılabilir.
  • Artikülâsyon hataları en aza inmiştir.
  • Basit hikâyelerde sonra ne oldu sorusun cevap verebilir.
  • Hayal gücü kuvvetlidir.

4 YAŞ ÇOCUĞUNUN BİLİŞSEL GELİŞİM ÖZELLİKLERİ

  • Ana renkleri eşleştirebilir, tanımlayabilir.
  • Büyüklük, sayı ve şekillerle ilgili bazı kavramları analar.
  • 20’ye kadar ezbere sayabilir.
  • Sayıların anlamlarını bilerek anlamlı şekilde 5-10 a kadar sayabilir.
  • Bir şeklin iki parçasını birleştirerek bütünü oluşturabilir.
  • Farklılıkları ve benzerlikleri fark edebilir.
  • Birkaç harfi kendiliğinden çizebilir.
  • Başı, gövdesi ve dört vücut kısmı olan adam resmi çizebilir.
  • 10’a kadar rakam tanıyabilir.
  • Resimdeki eksik kısımları tanıyabilir.
  • Ana renkler tanır.

                                                                                                                                                 Fatma Servet Kuday

                                                                                                                                                 Çocuk Gelişimi ve

                                                                                                                                   Okul Öncesi Eğitim Uzmanı

 

#yapa #gaziantepkreş #gaziantepanaokulu